Przepowiednie na 2013 rok

Drukarka 3D

 Przewidywanie czegokolwiek w wysoce zmiennym i ryzykownym świecie jest zajęciem wymagającym odwagi ale dobrze, że decydują się na to niektórzy ludzie. Aron Cramer w Guardian Sustainable Business Blog wymienił cztery trendy, związane ze zrównoważonym rozwojem, które w długiej perspektywie przekształcą świat w którym żyjemy. Oto one (z moimi dopiskami):

1. Internet wokół nas.

Do Internetu podłączonych jest coraz więcej urządzeń z którymi mamy styczność na co dzień. Poczynając od lodówek, które same robią zakupy jeżeli robi się w nich pusto, aż po urządzenia, które na podstawie prognozy pogody dostarczanej z Sieci regulują zamykanie okien w budynkach albo natężenie oświetlenia na drogach. Oczywiście firmy, które produkują takie urządzenia zbierają mnóstwo prywatnych danych dlatego 2013 rok powinny poświęcić na odpowiednie regulacje w swoich strategiach społecznej odpowiedzialności.

2. Zmiany klimatyczne są już odczuwalne.    

Stany Zjednoczone (ale również Polska) doświadczyły w poprzednich latach wzrostu cen żywności będących skutkiem ocieplania klimatu. Nowy Jork kolejny rok z rzędu był zalewny powodziami, które paraliżowały metro. Wszystko wskazuje na to, że 2013 będzie następnym, w którym abstrakcyjna koncepcja zmian klimatycznych będzie realnie odczuwalna.

3. Węgiel: problem znikającej energii.

Problemy energetyczne powinny być rozwiązywane za pomocą międzynarodowych konferencji klimatycznych. Jednak nie są. Opinię publiczną (zarówno w USA jaki i w Polsce ) zajmują problemy związane z gazem łupkowym. Tymczasem węgiel staje sie głównym źródłem energii na świecie. Wg Międzynarodowej Agencji Energetycznej w roku 2013 węgiel zastąpi ropę jako najważniejsze źródło energii. Ten rok powinien być poświęcony na uświadamianie opinii publicznej problemów wynikających z emisji dwutlenku węgla.

4. Bunt młodego pokolenia.

Masowe bezrobocie młodych ludzi, pozostawionych samym sobie w wielu częściach świata (od Bliskiego Wschodu i północnej Afryki aż po Europę i Stany Zjednoczone) może być źródłem poważnych rozruchów społecznych. To nie są chwilowe trudności związane z kryzysem finansowym ale strukturalny problem narastający od dwóch dekad polegający na oddzieleniu wzrostu wydajności od wzrostu zatrudnienia. Konsekwencje, również dla biznesu, pozostawienia milionów ludzi ze "straconego pokolenia" samym sobie mogą być opłakane. Dlatego  biznes w 2013 roku powinien zdwoić swoje zaangażowanie na rzecz poszerzenia możliwości ekonomicznych dla  młodzieży.  

Do tych długoterminowych trendów na 2013 r. dopisałbym jeszcze dwa: 

1.  Rifkinowską trzecią rewolucję przemysłową, czyli przestawienie torów globalnej ekonomii na zieloną energię sprzężoną z technologią internetową.

2. Rewolucję neoindustrialną, czyli indywidualizację procesów produkcji związanych chociażby z drukowaniem 3D.         

Społeczna odpowiedzialność polityki i nauki

Piszę te słowa, gdy tłumy brytyjskiej underclass na ulicach Londynu, Liverpoolu, Bristolu i Birmingham rabują sklepy, palą samochody i rzucają kamieniami w policję, "Ruch 15 maja" (w polskich mediach z podziwu godnym uporem określany jako “Oburzeni”) zostaje wyrzucony z madryckiego Puerta del Sol, żeby zrobić miejsce papieżowi, greccy bezrobotni i młodzież jedynej szansy dla siebie i swojego kraju upatrują w wyjściu ze struktur europejskich i anulowaniu wszystkich długów, giełdy pikują ponieważ kilku gentlemanów z Standard & Poor’s odebrało jedną literkę z ratingu kredytowego Stanów Zjednoczonych a socjolodzy, psycholodzy społeczni i publicyści zarabiają na tłumaczeniu rzekomo tajemnych mechanizmów stojących za tymi wydarzeniami. Przyjrzyjmy się zatem kilku popularnym egzegezom brytyjskich zamieszek. Oglądam w TVN 24 Ludwika Dorna, skądinąd dobrego socjologa i co słyszę ? Otóż wg niego za zamieszkami stoi rozwydrzona gawiedź, która jest głupa i nie pojmuje, że dłużej nie da się żyć na kredyt, odrzuca wartości republikańskie i identyfikację z narodem a jedynym spoiwem łączącym te tłumy jest chęć zabawy i zadymy. Tutaj następuje odwołanie do guru polskich konserwatystów socjologa Michela Maffesoli i jego koncepcji nowych plemion, przez pana Ludwika nazywanej neotrybalizmem. Można powiedzieć, że Ludwik Dorn to jednak polityk a nie naukowiec, więc szukajmy dalej. Zygmunt Bauman, chyba najwybitniejszy polski socjolog w Social Europe Journal (tłumaczenie w Krytyce Politycznej) pisze, że za zamieszkami stoi bunt “wybrakowanych i zdyskwalifikowanych konsumentów”. Nie marginalizacja społeczna, ale właśnie potrzeba posiadania nowego telewizora wygania tłumy na ulice. Są też całkiem zabawne “egzemplifikacje” tego co i dlaczego stało się w Anglii. Warto przytoczyć tutaj tezę Davida Camerona powtarzaną przez kilku polskich konserwatywnych publicystów, że wszystkiemu winne są social media i Blackberry, bo za ich pomocą chuligani nawoływali do przemocy i rabunków. Zatem neotrybalizm, rozbuchany konsumeryzm i social media - taką genezę brytyjskich rozruchów fundują nam media i politycy.

Znalezione na Flickr. Londyn. 150 grabieży w ciągu 2 godzin.

Jak powszechnie wiadomo trzepot skrzydeł motyla w jednej części kuli ziemskiej może wywołać huragan w innej części Ziemi. To taka prosta zasada mówiąca, że każdej akcji towarzyszy reakcja albo inaczej mówiąc za każdym skutkiem stoi jakaś przyczyna. Skoro motyl może wywołać huragan, to teraz pytanie za milion dolarów: co mogą wywołać drastyczne cięcia funduszy na rządowe programy profilaktyki przestępczości skierowane do młodzieży ? Sam zgarnę ten milion. Na przykład do wzrostu czynów karalnych o 4% rocznie, w tym rozbojów z użyciem noża (knife crimes) o 9,6%. Do czego więcej ? Nie trzeba być geniuszem aby odpowiedzieć sobie na to pytanie po zamieszkach w Londynie. Profesor John Pitts w wypowiedzi dla The Guardian z 29 lipca nie wiedział, że do jego słów o zgubnych skutkach cięć młodzieżowych programów życie tydzień później dopisze puentę. Zatem może jednak istnieje jakaś korelacja między drastycznymi cięciami budżetowymi a wzrostem politycznej przemocy, liczbą zamieszek i demonstracji ? “As expenditure cuts start to bite, the number of anti-government demonstrations, riots, general strikes, attempts to overthrow the established order, and political assassinations increases dramatically” - tak stwierdzają naukowcy z Uniwersytetu Pompeu Fabra w Barcelonie po przeanalizowaniu danych ze stu ostatnich lat. Banał, prawda ? Więc na dobry początek zanim sięgniemy po neotrybalizm, rozbuchany konsumeryzm i Facebooka wybierzmy może najprostsze wytłumaczenie źródeł rozruchów, takie jak ograniczanie środków na infrastrukturę społeczną i tykającą bombę zegarową jaką jest bezrobocie wśród młodych.

Dlaczego piszę o tym na blogu poświęconym zrównoważonemu rozwojowi i csr ? Społeczna odpowiedzialność, tak jak ją rozumiem powinna obowiązywać nie tylko w biznesie, ale powinna również być podstawową zasadą w polityce, publicystyce i nauce. Pisała o tym w doskonałym tekście o społecznej odpowiedzialności badaczy ekonomistów dr Halina Zboroń w czerwcu tego roku, gdzie wykazała jak ekonomiści (głównie ze szkoły chicagowskiej) budując teorię efektywnych rynków, nie opartą w żaden sposób na badaniach empirycznych podpowiadali amerykańskim politykom rozwiązania zakończone wiadomym skutkiem.

Jako jedną z największych korzyści zarządzania odpowiedzialnego społecznie wymienia się unikanie ryzyk związanych z niewłaściwą analizą potrzeb otoczenia organizacji. Warto o tym pamiętać.